Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο
GRACE
EN — EnglishRO — RomânăGR — Ελληνικά, τρέχουσα γλώσσα

CERV-2025-DAPHNE · 2026–2028

Gender-based violence
Restorative Ambassadorship
for Correctional Environments

Μετατρέπουμε την ανάληψη ευθύνης σε αποκαταστατική αλλαγή στα ευρωπαϊκά σωφρονιστικά περιβάλλοντα.

Το έργο GRACE αναπτύσσει, μαζί με τους επαγγελματίες και τις κοινότητες που τις υλοποιούν, τραυματο-ενημερωμένες διαδρομές αποκατάστασης, αποκαταστατικής ανάληψης ευθύνης και ασφαλέστερης επανένταξης.

Αφηρημένη διαδρομή του GRACE που περνά μέσα από αρχιτεκτονικές αψίδες προς μια φωτισμένη πόρτα

Το έργο με μια ματιά

Τα βασικά στοιχεία

Πρόσκληση
CERV-2025-DAPHNE
Ονομασία έργου
Gender-based violence Restorative Ambassadorship for Correctional Environments
Ακρωνύμιο έργου
GRACE
Αριθμός έργου
101254844
Περίοδος υλοποίησης
2026–2028
Διάρκεια
24 μήνες
Χώρες
Ελλάδα, Κύπρος, Ρουμανία
Εταίρος εμπειρογνωμοσύνης
Γερμανία

01 — Πλαίσιο

Σχετικά με το GRACE

Το GRACE είναι μια διακρατική πρωτοβουλία διάρκειας 24 μηνών που αντιμετωπίζει ένα κρίσιμο κενό στην απόκριση της ΕΕ στην έμφυλη βία (ΕΒ): την έλλειψη δομημένης, τραυματο-ενημερωμένης αποκατάστασης για τους δράστες. 

Η σύμπραξη GRACE δημιουργήθηκε για να οικοδομήσει ισχυρούς δεσμούς μεταξύ ειδικών στη δικαιοσύνη και στην έμφυλη βία, παρόχων επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης, σωφρονιστικών καταστημάτων, δημόσιων φορέων και οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, με στόχο την επανένταξη αποφυλακισμένων και ατόμων υπό επιτήρηση. 

Με επίκεντρο την Ελλάδα, την Κύπρο και τη Ρουμανία (όπου, σύμφωνα με την ευρωπαϊκή ακαδημαϊκή βιβλιογραφία, τα ποσοστά έμφυλης βίας είναι εξαιρετικά υψηλά, οι υπηρεσίες αποκατάστασης περιορισμένες και τα ποσοστά διάπραξης έμφυλης βίας παραμένουν υψηλά), το GRACE εστιάζει σε πέντε στόχους.

02 — Στόχοι

Πέντε στόχοι του έργου

  1. 01

    Αποκατάσταση σε όλη τη διαδρομή της δικαιοσύνης

    Το GRACE θα αναπτύξει πολυεπίπεδα, τραυματο-ενημερωμένα εκπαιδευτικά προγράμματα για κρατούμενους, άτομα με αυξημένο κίνδυνο εκδήλωσης έμφυλης βίας και αποφυλακισμένους που έχουν διαπράξει έμφυλη βία ή έχουν τάση προς αυτήν. Τα προγράμματα αυτά, που σχεδιάζονται από κοινού με κρατούμενους και σωφρονιστικό προσωπικό, εστιάζουν στην ενσυναίσθηση, την ανάληψη ευθύνης και τη μακροπρόθεσμη αλλαγή συμπεριφοράς.

  2. 02

    Αποκαταστατικοί Πρεσβευτές

    Το έργο εισάγει το μοντέλο Αποκαταστατικής Εκπροσώπησης με κρατούμενους στον ρόλο του μέντορα (peer-led), εκπαιδεύοντας επιλεγμένους κρατούμενους και αποφυλακισμένους ώστε να λειτουργούν ως καθοδηγητές ομοτίμων, να στηρίζουν την αλλαγή συμπεριφοράς και να καλλιεργούν κουλτούρα ευθύνης και αποκατάστασης μέσα και έξω από τα σωφρονιστικά καταστήματα.

  3. 03

    Ενίσχυση επαγγελματικών ικανοτήτων

    Το GRACE θα παρέχει κατάρτιση στο σωφρονιστικό προσωπικό (σωφρονιστικούς υπαλλήλους, ψυχολόγους, κοινωνικούς λειτουργούς, εκπαιδευτικούς, διευθυντές και Υπηρεσία Επιμελητών Ανηλίκων και Κοινωνικής Αρωγής) ώστε να ανταποκρίνεται στις δυναμικές που σχετίζονται με την έμφυλη βία με τραυματο-ενημερωμένες και ευαίσθητες ως προς το φύλο προσεγγίσεις, σύμφωνα με τα εθνικά σχέδια δράσης και τα ευρωπαϊκά πλαίσια.

  4. 04

    Έγκαιρη παρέμβαση και υποστήριξη μετά την αποφυλάκιση

    Το έργο απευθύνεται σε νέα άτομα με αυξημένο κίνδυνο εκδήλωσης έμφυλης βίας μέσω εργαστηρίων έγκαιρης παρέμβασης και παρέχει υποστήριξη μετά την αποφυλάκιση σε πρώην κρατούμενους μέσω καθοδήγησης από ομοτίμους, συνεδριών ευαισθητοποίησης για το φύλο και κοινοτικών εργαλείων ανάληψης ευθύνης.

  5. 05

    Συντονισμός με επίκεντρο τα θύματα-επιζώσες/επιζώντες

    Το GRACE δίνει προτεραιότητα στην ασφάλεια των θυμάτων-επιζωσών/επιζώντων, συστήνοντας επιτροπές διασύνδεσης με επιζώσες/επιζώντες και εμπλέκοντας βασικούς φορείς (όπως ΜΚΟ, υπηρεσίες υποστήριξης θυμάτων και δημόσιες αρχές) σε διάλογο πολιτικής, κατάρτιση και δράσεις διάχυσης.

03 — Συμμετέχοντες

Με ποιους συνεργάζεται το GRACE

Το GRACE απευθύνεται σε έξι διακριτές ομάδες, καθεμία από τις οποίες διαδραματίζει κρίσιμο ρόλο στο οικοσύστημα πρόληψης της έμφυλης βίας. Οι ομάδες αυτές επιλέχθηκαν λόγω του σημερινού αποκλεισμού τους από δομημένες παρεμβάσεις, της εγγύτητάς τους στις δυναμικές της έμφυλης βίας και της δυνατότητάς τους να συμβάλουν σε συστημικό μετασχηματισμό όταν συμμετέχουν ουσιαστικά.

  • 01

    Κρατούμενοι δράστες έμφυλης βίας

    Συχνά αποκλεισμένα από δομημένες ευκαιρίες αποκατάστασης, τα άτομα αυτά θα συμμετάσχουν σε τραυματο-ενημερωμένα προγράμματα κατάρτισης με καθοδήγηση από ομοτίμους, που δίνουν έμφαση στην ανάληψη ευθύνης για τη συμπεριφορά και στην ασφάλεια των θυμάτων. Θα συμμετέχουν επίσης σε διαδικασίες συν-δημιουργίας που ενισχύουν την ενεργό συμμετοχή και τη δέσμευση των συμμετεχόντων και το εσωτερικό κίνητρο για αλλαγή, εμπλέκοντάς τα από την αρχή του έργου ως συντελεστές και όχι μόνο ως ωφελούμενους.

  • 02

    Άτομα σε κίνδυνο ή εν δυνάμει δράστες

    Νέοι άνδρες υπό επιτήρηση ή σε εναλλακτικά πλαίσια απονομής δικαιοσύνης (που ενδέχεται να εμφανίζουν πρώιμες ενδείξεις βίας ή ελέγχου) θα ωφεληθούν από στοχευμένα εργαστήρια έγκαιρης παρέμβασης. Οι συνεδρίες αυτές πραγματεύονται την τοξική αρρενωπότητα, προάγουν τη μη βία και καλλιεργούν τη συναισθηματική παιδεία.

  • 03

    Πρώην δράστες μετά την αποφυλάκιση

    Για να διασφαλιστεί η συνέχεια της φροντίδας και να μειωθεί ο κίνδυνος υποτροπής, το GRACE παρέχει σε πρώην κρατούμενους πρόσβαση σε καθοδήγηση από ομοτίμους, αποκαταστατικούς κύκλους ανάληψης ευθύνης και κοινοτικές διαδρομές επανένταξης. Η υποστήριξη αυτή είναι καθοριστική για τη μακροπρόθεσμη αλλαγή στη ζωή των αποφυλακισμένων.

  • 04

    Σωφρονιστικό προσωπικό και επαγγελματίες πρώτης γραμμής

    Σωφρονιστικοί υπάλληλοι, επιμελητές ανηλίκων και κοινωνικής αρωγής, ψυχολόγοι, εκπαιδευτικοί και κοινωνικοί λειτουργοί θα εκπαιδευτούν σε αποκαταστατικές, ευαίσθητες στο τραύμα προσεγγίσεις, ώστε να διαχειρίζονται καλύτερα τις δυναμικές της έμφυλης βίας και να ευθυγραμμίζουν τις θεσμικές πρακτικές με τα εθνικά και ευρωπαϊκά πλαίσια.

  • 05

    Εθνικοί και τοπικοί φορείς

    Το GRACE οικοδομεί ένα συνεργατικό δίκτυο ΜΚΟ, υπηρεσιών υποστήριξης θυμάτων και δημόσιων φορέων για τη διασφάλιση της συνέχειας, της ασφάλειας και της συστημικής αλλαγής. Οι φορείς αυτοί θα συμμετάσχουν σε κοινές καταρτίσεις, εργαστήρια συν-δημιουργίας και στρογγυλά τραπέζια πολιτικής, με στόχο την ενίσχυση πρακτικών με επίκεντρο τις επιζώσες/επιζώντες και τη βελτίωση των θεσμικών αποκρίσεων.

  • 06

    Θύματα-επιζώσες/επιζώντες έμφυλης βίας

    Αν και δεν αποτελούν άμεση ομάδα-στόχο, οι επιζώσες/επιζώντες βρίσκονται στην καρδιά του σκοπού του έργου. Οι επιτροπές διασύνδεσης με επιζώσες/επιζώντες σε κάθε χώρα διασφαλίζουν ότι όλες οι παρεμβάσεις τηρούν τα δεοντολογικά πρότυπα και την αρχή «μη πρόκλησης βλάβης» (do no harm) και συμβάλλουν στη δημιουργία ασφαλέστερων κοινοτήτων για τις γυναίκες, την LGBTQ+ κοινότητα και τα παιδιά.

    Με γνώμονα την αρχή «μη πρόκλησης βλάβης» (do no harm): η ασφάλεια, η συναίνεση και η αξιοπρέπεια των επιζωσών/επιζώντων ορίζουν τα δεοντολογικά όρια κάθε παρέμβασης του GRACE.

04 — Προσέγγιση

Τι κάνει το GRACE καινοτόμο;

I

Συμμετοχικός και τραυματο-ενημερωμένος σχεδιασμός της αποκατάστασης

Αποκατάσταση που σχεδιάζεται μαζί με τους ανθρώπους που ζουν και εργάζονται στα σωφρονιστικά περιβάλλοντα.

Το GRACE εισάγει ένα μοναδικό, πολυεπίπεδο μοντέλο αποκατάστασης που σχεδιάζεται από κοινού με κρατούμενους και σωφρονιστικό προσωπικό, διασφαλίζοντας τόσο τη συνάφεια με το πλαίσιο όσο και το εσωτερικό κίνητρο για αλλαγή. Σε αντίθεση με τις παραδοσιακές παρεμβάσεις «από πάνω προς τα κάτω», η προσέγγιση αυτή εμπλέκει τους συμμετέχοντες στον σχεδιασμό και τη βελτίωση των εκπαιδευτικών προγραμμάτων, ενσωματώνοντας από την αρχή τραυματο-ενημερωμένες και ευαίσθητες ως προς το φύλο αρχές. Η δομημένη ανάπτυξη εκπαιδευτικού υλικού σε όλη τη διαδρομή της δικαιοσύνης —πριν από την κράτηση, κατά την κράτηση και μετά την αποφυλάκιση— διασφαλίζει ότι η παρέμβαση ανταποκρίνεται στις ανάγκες των δραστών σε κάθε στάδιο, διατηρώντας την εστίαση στην ανάληψη ευθύνης και την ενσυναίσθηση. 

II

Πρεσβευτές Αποκαταστατικής Δικαιοσύνης και Αλλαγή μέσα από Ομοτίμους (peer-led)

Αλλαγή που μεταφέρεται από ομοτίμους, όχι μόνο από επαγγελματίες.

Ένα από τα πιο καινοτόμα στοιχεία του έργου είναι η δημιουργία του μοντέλου Αποκαταστατικής Εκπροσώπησης με κρατούμενους στον ρόλο του μέντορα (peer-led), όπου επιλεγμένοι κρατούμενοι και πρώην δράστες εκπαιδεύονται ως καθοδηγητές ομοτίμων για να προάγουν την αλλαγή συμπεριφοράς και μια κουλτούρα μη βίας στις φυλακές και στις κοινότητες. Οι πρεσβευτές αυτοί γεφυρώνουν το χάσμα ανάμεσα στα επίσημα συστήματα και τη βιωμένη εμπειρία, ενισχύοντας νέους κοινωνικούς κανόνες μέσα από τα ίδια τα σωφρονιστικά περιβάλλοντα. Το μοντέλο όχι μόνο διευρύνει την εμβέλεια και τη νομιμοποίηση της παρέμβασης, αλλά καλλιεργεί επίσης ηγεσία και ανθεκτικότητα σε όσους συνήθως αποκλείονται από τις διαδικασίες αλλαγής.

III

Ολοκληρωμένη Επαγγελματική Κατάρτιση και Δικλίδες Προστασίας για Επιζώσες/Επιζώντες

Θεσμική επάρκεια και δεοντολογία με επίκεντρο τις/τους επιζώσες/επιζώντες, σχεδιασμένες ως ενιαίο σύστημα.

Το GRACE ενισχύει σημαντικά τις θεσμικές αποκρίσεις στην έμφυλη βία, αναπτύσσοντας την ικανότητα των επαγγελματιών πρώτης γραμμής (σωφρονιστικών υπαλλήλων, ψυχολόγων και Επιμελητών Ανηλίκων και Κοινωνικής Αρωγής) να παρέχουν τραυματο-ενημερωμένη και ευαίσθητη ως προς το φύλο φροντίδα. Η επαγγελματική αυτή ανάπτυξη θεμελιώνεται σε δεοντολογία που λαμβάνει υπόψη την εμπειρία των επιζωσών/επιζώντων και ενισχύεται με τη σύσταση επιτροπών διασύνδεσης με επιζώσες/επιζώντες σε κάθε συμμετέχουσα χώρα. Οι δύο αυτές καινοτομίες διασφαλίζουν ότι οι παρεμβάσεις δεν είναι μόνο αποτελεσματικές αλλά και δεοντολογικά ορθές, καλλιεργώντας θεσμικές κουλτούρες που ανταποκρίνονται τόσο στην ανάληψη ευθύνης από τους δράστες όσο και στην προστασία των επιζωσών/επιζώντων.

GRACE — Gender-based Violence, Restorative Ambassadorship for Correctional Environments

Χτίζοντας ασφαλέστερες διαδρομές μέσα από τη λογοδοσία, την αποκατάσταση και την αποκαταστατική αλλαγή.